สอนพื้นฐาน Linux ด้วย Kali เบื้องต้น -- 2

Virtualbox คือโปรแกรมที่เอาไว้รันคอมจำลองอีกเครื่อง ในเครื่องคุณอีกทีนึง เปรียบเสมือนว่ามีคอมซ้อนอยู่ในคอมคุณอีกทีนึงนั่นแหละ สาเหตุที่ต้องใช้โปรแกรมนี้เนี่ย คือถ้าจะให้ผมเอาคอมไปแจกให้พวกคุณทีละเครื่องเพื่อใช้ในการฝึกมันก็ยังไงอยู่ มันก็ต้องใช้คอมจำลองนี่แหละในการฝึกครั้งนี้และครั้งต่อๆไป

แต่ในรอบนี้ผมจะไม่ได้สอนแฮกอะไร แค่เอาเครื่อง target มาลองฝึกคอนเซ็ปต์ให้พวกคุณเข้าใจในเบื้องต้นเฉยๆแหละ อย่างน้อยก็จะได้เข้าใจโครงสร้างว่ามันเป็นยังไง เพื่อที่เวลาได้ลงลึกในครั้งถัดไปแล้วจะเข้าใจได้ง่ายขึ้น

ส่วนวิธีการเซ็ตอัพ Lab เบื้องต้นผมได้สอนไว้ในคลิปยูทูปของ ep นี้แล้ว กดเข้าไปดูได้เลยในช่วงต้นคลิป

จอดำๆที่คุณกำลังเห็นอยู่นี้ มันก็คือ Terminal ที่ผมได้อธิบายไปในรอบก่อน ซึ่งใน Kali Linux ก็สามารถเปิดได้ด้วยการคลิกที่มุมซ้ายบน (รูปสี่เหลี่ยมดำๆ) หรือจะใช้คีย์ลัดเปิดได้ด้วย Ctrl+Alt+T

ตำแหน่งของทุกสิ่งทุกอย่างจะเริ่มจากเครื่องหมาย "/" อย่างเช่นในภาพตัวอย่าง

ในภาพตอนนี้อยู่ในหน้า Desktop หมายความว่าตำแหน่งมันคือ "/Desktop"

แล้วคุณก็จะสังเกตเห็นได้ว่ามันมีโฟลเดอร์นึงถูกวงกลมสีแดงเอาไว้อยู่ ถ้าหากว่าผมกดคลิกเข้าไปในโฟลเดอร์นั้นมันก็จะกลายเป็น "/Desktop/folder" แล้วถ้าเรากดเข้าไปโฟลเดอร์ข้างในอีก มันก็จะ "/" ซ้อนกันไปเรื่อยๆ นี่ก็คือตัวอย่างของระบบตำแหน่งของไฟล์และโฟลเดอร์ใน Linux

จากรูปก่อนหน้า จะเห็นได้ว่าเรากำลังอยู่ใน "/Desktop" ซึ่งก็มีโฟลเดอร์อะไรหลายๆอย่างเต็มไปหมด แล้วถ้าเราจะแสดงไฟล์หรือโฟลเดอร์เหล่านั้นก็ทำได้ด้วยการใช้คำสั่ง ls [ตำแหน่งโฟลเดอร์] ซึ่งผลก็จะได้ดังรูปด้านล่าง

คือถ้าคุณสังเกตดูก็จะเห็นได้ว่าสิ่งที่แสดงออกมาใน Terminal มันก็จะไปตรงกับสิ่งที่มีอยู่บนหน้า Desktop

ในการใช้งานปกติ คุณก็แค่ดับเบิลคลิกเข้าไป ก็เข้าได้แล้ว แต่ในการใช้งานผ่าน Terminal เราจะใช้คำสั่ง cd [ตำแหน่งของโฟลเดอร์]

อย่างเช่นในหน้า Desktop ตอนนี้มีโฟลเดอร์ที่ชื่อว่า folder ถ้าผมจะเข้าไปในนั้น ผมก็ต้องใช้คำสั่งว่า cd folder ผลก็จะได้ดังรูปตัวอย่าง

คุณก็จะเห็นได้ว่าตำแหน่งมันเปลี่ยนไปจาก "/Desktop" กลายเป็น "/Desktop/folder" นั่นคือตำแหน่งของเราได้เข้ามาอยู่ใน folder เรียบร้อยแล้ว

เราสามารถใช้คำสั่ง cd เข้าไปที่ไหนก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นโฟลเดอร์ที่โชว์อยู่หน้า Desktop เสมอไป ตราบเท่าที่เราระบุตำแหน่งได้ถูกต้อง

การออกจากโฟลเดอร์

ส่วนวิธีการออกก็ทำได้ด้วยการใช้คำสั่ง cd .. มันคือการถอยโฟลเดอร์ออกมาชั้นนึง จาก "/Desktop/folder" ก็จะกลายเป็น "/Desktop" แต่มันสามารถถอยครั้งละหลายชั้นก็ได้ตามต้องการ เช่น cd ../../.. อันนี้คือถอยออกมา 3 ชั้น

ในการใช้งานปกติเราสามารถที่จะคลิกเข้าไปในไฟล์ แล้วก็อ่านได้เลย แต่ในการใช้งานผ่าน Terminal เราจะใช้คำสั่ง cat [ตำแหน่งของไฟล์] ซึ่งผลก็จะได้ดังภาพด้านล่าง

เราได้ทำการอ่านไฟล์ที่ชื่อว่า symlink2.txt ที่อยู่ในหน้า Desktop ด้วยคำสั่ง cat symlink2.txt ซึ่งเนื้อหาในไฟล์ก็แสดงออกมาว่า "Hello999"

ในการใช้งานปกติ เราก็สามารถคลิกเข้าไปในไฟล์เพื่อแก้ไขได้เลย แต่ในการใช้งานผ่าน Terminal มันก็มีหลายคำสั่ง เช่น nano, vim

แต่ในรอบนี้ผมจะสอนใช้ nano ก่อนเพราะมันง่ายดี ถ้าใครสนใจ vim ก็ลองไปศึกษาดูเองได้

คือจริงๆมันมีรายละเอียดเยอะกว่านี้มาก แต่ผมสอนแค่นี้พอ เพราะเดี๋ยวมันจะงง

สรุปแบบสั้นๆคือ Ctrl + x → กด y + Enter + Enter = เซฟและออกจากไฟล์

ในการใช้งานปกติ เราก็สามารถเอาเมาส์ไปลากเพื่อย้ายไฟล์ได้เลย แต่ในการใช้งานผ่าน Terminal เราจะใช้คำสั่ง mv [ตำแหน่งไฟล์/โฟลเดอร์ที่ต้องการจะย้าย] [ตำแหน่งปลายทางที่จะย้ายไป]

อย่างเช่นในรูปตัวอย่างด้านล่าง

คุณจะสังเกตเห็นได้ว่า มันมีอยู่สองโฟลเดอร์ที่ผมได้วงกลมเอาไว้อยู่ ถ้าผมต้องการที่จะย้ายโฟลเดอร์ 1 — folder เข้าไปในโฟลเดอร์ 2 — test2 ผมก็ทำได้ด้วยการใช้คำสั่ง mv folder test2/folder ซึ่งผลของคำสั่งนี้ก็จะทำให้ folder ย้ายเข้าไปอยู่ในโฟลเดอร์ที่ชื่อว่า test2 เรียบร้อย

💡 เกร็ดเล็กน้อย

ในคำสั่ง mv folder test2/folder มันหมายความว่า folder จะย้ายไปใน test2/folder แต่จริงๆแล้วเราสามารถตั้งชื่อได้ว่าจะให้มันไปลงที่ตำแหน่งปลายทางด้วยชื่ออะไร เช่น ผมอาจจะใช้คำสั่งว่า mv folder test2/fine123

โฟลเดอร์ที่ย้ายไปมันก็จะถูกเปลี่ยนชื่อเป็น fine123 โดยที่มันก็ยังเป็นโฟลเดอร์เดิมอยู่นั่นแหละ แค่ถูกเปลี่ยนชื่อไป

มันก็เหมือนๆกับคำสั่ง mv เลย คำสั่งที่ต้องใช้ก็คือ cp [ตำแหน่งต้นทางที่จะก๊อปปี้] [ตำแหน่งปลายทางที่จะก๊อปปี้ไปวาง]

ผมขอไม่ยกตัวอย่างซ้ำ เพราะมันหลักการเดียวกับคำสั่ง mv เลย แค่เปลี่ยนจากการย้ายไปเป็นการก๊อปปี้ไฟล์

ในการใช้งานปกติเราสามารถที่จะคลิกขวาแล้วก็สร้างได้เลย แต่ในการใช้งานผ่าน Terminal เราจะใช้คำสั่ง touch [ตำแหน่งที่จะสร้าง]

ถ้าเราไม่ระบุตำแหน่ง แต่ใส่ชื่อไปตรงๆเลย เช่น touch love มันก็จะสร้างไฟล์ที่ชื่อว่า love ในตำแหน่งปัจจุบัน เพราะคุณไม่ได้ระบุตำแหน่ง

ในการใช้งานปกติ เราสามารถที่จะกด Delete เพื่อลบได้เลย แต่ในการใช้งานผ่าน Terminal เราจะใช้คำสั่ง rm

โดยที่มันจะมีการใช้งานหลักๆอยู่สองแบบก็คือ

ในการใช้งานปกติ เราก็สามารถที่จะคลิกขวา แล้วก็สร้างได้เลย แต่ในการใช้งานผ่าน Terminal เราจะใช้คำสั่ง mkdir [ตำแหน่งที่จะสร้าง]

ถ้าเราไม่ระบุตำแหน่งแต่ใส่ชื่อไปตรงๆเลย เช่น mkdir thai มันก็จะสร้างโฟลเดอร์ที่ชื่อว่า thai ในตำแหน่งปัจจุบัน เพราะคุณไม่ได้ระบุตำแหน่ง